Madaxweynaha Koonfur Afrika, Cyril Ramaphosa, ayaa la hadlay shacabka si uu ugu dhawaaqo tallaabooyin cusub oo badan oo lagu xakameynayo socdaalka sharci-darrada ah, iyadoo ay sii kordhayaan xiisadaha la xiriira dibadbaxyada ka dhanka ah ajaanibta iyo caro ka dhalatay shaqo la’aanta sare.
Tallaabooyinkan waxaa ka mid ah in xabsi lagu ciqaabo loo-shaqeeyayaasha shaqaaleysiiya shaqaale aan haysan dukumeenti sharci ah, in la sameeyo maxkamado gaar ah oo dedejiya masaafurinta muhaajiriinta aan sharciyeysneyn, iyo in la sameeyo diiwaan ay ku jiraan xogaha biometriga ee “qof kasta oo dalka ku sugan” si loo ciribtiro xatooyada aqoonsiga.
Hase yeeshee, wuxuu sidoo kale uga digay shacabka Koonfur Afrika inay sharciga gacantooda ku qaadan, Toddobaadyadii la soo dhaafay, dhowr waddan oo Afrikaan ah ayaa bilaabay inay daadgureeyaan qaar ka mid ah muwaadiniintooda, iyadoo ay sii kordhayaan cabsi laga qabo rabshado.
Kooxo ka soo horjeeda muhaajiriinta ayaa dalbanaya in dadka dalka ku jooga si sharci-darro ah ay ka baxaan dalka, waxayna u qabteen 30-ka Juun inay noqoto waqtiga kama dambaysta ah.
Toddobaadkii hore, boqollaal muhaajiriin Afrikaan ah ayaa ka qaxay guryahooda gobolka Overberg ee Gobolka Western Cape ee Koonfur Afrika, kadib warar ku saabsan cabsi-gelin guri-guri loo marayo, iyo sidoo kale geerida laba muwaadin oo u dhashay Mozambique oo ka dhacday Mossel Bay.
Dad badan ayaa magangelyo ka raadsaday hoolalka bulshada, xeebaha ama buuraha u dhow. Qaar ayaa go’aansaday inay dib ugu noqdaan dalalkoodii hooyo, waxaana dhammaadkii toddobaadkan koox kale oo qiyaastii 140 qof ah ay raaceen basas ku sii jeeda Malawi iyo Mozambique.
Magaalada Durban, ajaanib badan ayaa dhowr toddobaad ku hoyanayay bannaanka waaxda arrimaha gudaha, iyagoo sheegay inay ka cabsi qabaan badbaadadooda iyo noloshooda.
Ramaphosa ayaa qiray in socdaalka sharci-darrada ahi uu culays aan caddaalad ahayn saarayo adeegyada dadweynaha ee Koonfur Afrika, isla markaana ay tahay arrin ay dowladdiisu wax ka qabato.
Wuxuu soo bandhigay istaraatiijiyad shan qodob ka kooban oo lagu wajahayo dhibaatadan: In tallaabo adag laga qaado dadka jebiya sharciyada socdaalka, In la xoojiyo amniga xuduudaha, In la ciribtiro musuqmaasuqa ka dhex jira nidaamka socdaalka, In la xiro daldaloollada ku jira sharciyada socdaalka, In lala shaqeeyo waddamada kale ee Afrika si loo xalliyo dhibaatadan.
Si kastaba ha ahaatee, wuxuu ka digay in shacabka aysan sharciga gacantooda ku qaadan: “Waa inaan caddeeyaa in kaliya saraakiisha dowladda ee la oggolaaday ay tallaabo ka qaadi karaan jebinta sharciga, oo ay ku jiraan jebinta sharciyada socdaalka. Qof kale looma oggola, tusaale ahaan, inuu qof waddada ku joojiyo si uu uga dalbado caddeyn dhalasho ama jinsiyad.”
